TÜBİTAK 17 Ağustos depreminden bu yana çalışmalarına devam ediyor

Türkiye, 17 Ağustos 1999’da, son yüzyılın en büyük depremlerinden birini yaşadı. Bu depremde Türkiye’nin kaybı büyük oldu. Resmi açıklamalara nazaran, 17 bin 840 şahıs vefat etti, 43 bin 953 şahıs yaralandı. Depremde 285 bin konut ve 40 binden fazla iş yeri hasara uğradı.
TÜBİTAK zelzele sonrası derhal çalışmalarına başladı
TÜBİTAK MAM tarafınca 17 Ağustos Gölcük-İzmit Depremi peşinden bölgede yoğun sismolojik ve jeodezik ağlar kurularak artçı zelzele emekleri yapılmış oldu. Elde edilmiş sonuçlar ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşıldı.
Sismolojik ağ ile depremin merkez üssüne 13 kilometre mesafede öncü depremler tespit edildi
TÜBİTAK MAM Yer Bilimleri Araştırma Grubu tarafınca oluşturulan sismoloji ve GPS gözlem ağları ile zelzele öncesinde, esnasında ve sonrasında yakın alanlarda mühim gözlemler gerçekleştirildi. Sismolojik ağ ile depremin merkez üssüne 13 kilometre mesafede öncü depremler tespit edildi. Elde edilmiş sonuçlar depremlerin evvelinde kestirimine yönelik internasyonal bilim topluluğunda ses getirdi. 17 Ağustos Depremi sonrasında İstanbul’da en oldukça etkilenen Avcılar Bölgesi’ndeki yıkımın sebepleri araştırıldı. Zemin kaynaklı sismik büyütme özelliği ortaya konuldu ve kamu yönetim kademelerine lüzumlu raporlamalar yapılmış oldu.
Beklenen Marmara Depremi’ne Yönelik Araştırmalar
Balıkesir, Bursa, Kocaeli ve Yalova illerinde ve İstanbul’da Avcılar, Büyükçekmece, Silivri ilçelerinde sismik tehlikeye yönelik emek harcamalar yapılmış oldu.
Zelzele Sonrası Acil Gözlem Araştırmaları (DEPAR) projesi kapsamında, TÜBİTAK MAM Türkiye’deki büyük depremlerin derhal sonrasında acil zelzele gözlem emekleri yapıyor.
20 Sismoloji ve 11 GPS gözlem istasyonu kuruldu
Hali hazırda kurulu 20 Sismoloji ve 11 GPS gözlem istasyonundan oluşan ağlar ile güncel zelzele aktivitesi izleniyor.
17 Ağustos Depremi sonrasında da Marmara Bölgesi zelzele gözlem emekleri sürdürüldü. Türk-Fransız-Alman işbirlikleri ile Marmara Denizi tabanında ve kara sismolojik ağları ile detaylı fay araştırmaları gerçekleştirildi. Mevcut ağlar ile TÜBİTAK MAM güncel sismolojik aktiviteyi izlemeyi sürdürüyor.
TÜBİTAK MAM’ın emekleri kapsamında, Şimal Anadolu Fay Sistemi’nin Marmara Denizi içindeki segmentleri hakkında yeni bilgiler üretildi.
Bölgenin 3-boyutlu tomografik hız modelleri ortaya konuldu
Bu çerçevede TÜBİTAK MAM Yer Bilimleri Araştırma Grubu araştırmacıları ses getiren yüksek lisans ve doktora emekleri yapmış oldu. 17 Ağustos Depremi sonrasında Araştırma Grubumuzun bölgedeki faaliyetleri çerçevesinde tehlikeli sonuç doktora emekleri tamamlandı. Bu şekilde Deniz Tabanı Sismometreleri ve karasal sismolojik ağlar kullanılarak Marmara Denizi sahasında Şimal Anadolu Fayı üstünde ve yakın civarında meydana gelen depremlerin kırılgan konumları ve bu bölgenin 3-boyutlu tomografik hız modelleri ortaya konuldu.

2002-2009 döneminde depreme ilişkin deformasyonlar bölgede etkin olarak devam etti
Öte taraftan 17 Ağustos Depremi, zelzele öncesi, anı ve sonrasının GPS ile izlenerek yer deformasyonlarının belirlenebildiği dünyaca mühim depremlerden biri olarak öne çıkıyor. Yer Bilimleri Araştırma Grubu bünyesinde meydana getirilen öteki bir doktora çalışmasında, 17 Ağustos depremi özelinde, jeodezik bakış açısıyla zelzele döngüsünün tanımlanması amaçlandı. Bu çalışmada devamlı ve kampanya seçimi GPS istasyonlarından kıymetli ve bölgeye özgü veriler çözümleme edildi. Elde edilmiş sonuçlar ile Marmara’daki ana fay kolları üstünde yamulma birikimleri tanımlandı. 2002-2009 zelzele sonrası dönemde 17 Ağustos depremine ilişkin deformasyonların bölgede etkin olarak devam etmiş olduğu ve tüm Marmara’yı etkilediği ortaya konuldu.
TÜBİTAK Zelzele araştırmalarında disiplinlerarası yaklaşımla yer bilimleri ile teknolojiyi birleştiriyor
TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB) tarafınca “1001-Zelzele Araştırmaları Hususi Çağrısı” yürütülüyor. Bu davet vesilesiyle; devletimizde kentleşme stratejileri, yerleşim kararları, inşaat modelleri, mimari tasarımlar ve planlamalarda bilim ve teknoloji tabanlı yöntem ve çalışmalardan azami şekilde faydalanılmasının yanı sıra depremin risk ve etkilerinin anlaşılmasına yönelik disiplinler arası yada oldukça disiplinli araştırmalara uzun solukta katkı sağlanması öngörülüyor.
TÜBİTAK Zelzele Araştırmaları Çağrısında 81 projeyi destekliyor. Bu projeler içinde Marmara Bölgesi’nde Depremler Karşısında Toplumsal Kırılganlık Analizi Ve Toplumsal Kırılganlık Ölçeği Geliştirilmesi Projesi, İhtiyaca Dayalı, Kapsayıcı ve Travmaya Duyarlı Okul Dayanıklılık Modelinin Geliştirilmesi: Depremler Karşısında Okulların Güçlendirilmesi, Ihtimaller içinde İstanbul Depreminin Çevresel Mecburi Göç Senaristliği ve Yönetimi, Depremlere Karşı Psikososyal Dayanıklılık: İstanbul İlinde Hazırlıklı Olmayı Artırmaya Yönelik Bir Müdahale Emek harcaması projeleri benzer biçimde başlıklar dikkat çekiyor.

Zelzele mühendisliğine yönelik dijital teknolojiler, arama-kurtarma faaliyetlerinde robotik sistemler, yenilikçi inşaat modelleri ve ileri araç-gereç teknolojilerinin kullanımı, mimari tasarımlara yönelik mühendislik çözümleri, oldukça yönlü yer bilim araştırmaları, kapsamlı senaryo, öngörü ve çözümleme emekleri, depremin sosyo-ekonomik ve toplumsal yaygın tesirleri benzer biçimde 7 değişik alandaki projelerde toplam 37 üniversiteden 375 araştırmacı vazife yapıyor.
2020 yılı Ekim ayında meydana gelen 6.9 büyüklüğündeki İzmir-Kuşadası depreminin derhal ardındanTÜBİTAK MAM Koordinasyonunda, “Kuşadası Körfezi İçindeki Fayların Depremselliğinin ve Etken Tektonik Özelliklerinin Yüksek Çözünürlüğünde olan Deniz Tabanı Ölçümleri ile Belirlenmesi Projesi” başlatıldı. Proje de TÜBİTAK MARMARA Araştırma Gemisi ile 2021 yılı Mayıs ayında ve 2022 yılı Mayıs ayında Kuşadası Körfezinde internasyonal kara suları da dahil olmak suretiyle iki kez deniz araştırma seferi gerçekleştirmiş oldu. Bu çalışmalarda İstanbul Teknik Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesinden alanında yetkin araştırmacılar ileİçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Türk Deniz Kuvvetleri Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı (SHOD) dan da temsilciler yer aldı. Her iki sefer de elde edilmiş araştırma çalışmalarının neticeleri Ekim ayında kamuoyu ile paylaşılması planlanıyor.
Meydana getirilen bu emek harcamalar “Türkiye Zelzele Platformu” çatısı altında birleştirildi ve dönemsel olarak da kamuoyu ile paylaşılıyor. Bu amaca yönelik olarak 2021 Aralık ayında düzenlenen Çevrimiçi Konuşma düzenlendi ve Konuşma 7 binden fazla şahıs tarafınca da takip edildi.
Depremi anlık ölçebilen fiber optik kablo teknolojisi (FOTAS)
TÜBİTAK Bilişim ve Informasyon Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi (BİLGEM) tarafınca depremi anlık ölçebilen fiber optik kablo teknolojisi FOTAS sistemi geliştirildi. Fiber Optik Tabanlı Akustik Sensör (FOTAS) sistemi ile devletimizde gerçekleşen depremler kayıt altına alınmaya başlandı. FOTAS ile bilhassa Marmara bölgesindeki depremler kolay bir halde algılanırken, uzak bölgelerdeki depremler de şiddetine nazaran tespit ediliyor. Mevcut komünikasyon altyapısının imkanları ile sismik hareketlerin tespit ve ölçümlerinin oldukça daha kırılgan bir halde yapılır hale gelmesiyle beraber, bilhassa de Marmara Bölgesi’nde beklenen büyük bir depreme yönelik hazırlık emekleri daha geniş kapsamlı sürdürülecek.
 

Son Dakika Haberler