Zeus’un kızına sanal öpücük! – Son Dakika Flaş Haberler

DEAŞ tarafınca tahrip edilen Suriye’deki Palmira antik kentini dijital ortama aktaran Informasyon Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kısmı öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Denker, Britanya Müzesi başta olmak suretiyle Artemis’ten parça bulundurduğunu tespit etmiş olduğu Viyana’daki Efes Müzesi, Vatikan Müzesi, New York Metropolitan Müzesi, İtalya’daki Kapitoline Müzesi, Oxford’daki Ashmolean Müzesi’nde 12 yıl süresince çalışıp Artemis Tapınağı’nı ayağa kaldırdı.

YERİNDE YELLER ESİYORDU
Prof. Dr. Ahmet Denker’in Artemis’e yaşam veren yolculuğu şöyleki başladı:
Çocukluğu İzmir’de geçmişti. Hemen hemen ortaokul çağlarında Halikarnas Balıkçısı’nın yazdığı bir hikayedeki Artemis Tapınağı’nın adını öğrenmişti. Kendi anlatımıyla, okul gezisiyle Efes’e gitmesi ise onun için tam bir hüsrandı. Artemis’in yerinde yeller esiyordu. 80’li yıllarda doktora yapmak için İngiltere’ye gittiğinde ilk ziyaret etmiş olduğu yerlerden biri Britanya Müzesi oldu. Müzenin İyonya koleksiyonunda dolaşırken, Artemis’in eni 3 metreye varan damarsız beyaz mermerden yontulmuş iki sütun başlığını görmüş oldu. Artemis’le ilgili bir emek harcama yapmak işte orada aklına kazınmıştı.
İŞARET FİŞEĞİNİ ÇAKAN KİTAP
Ahmet Denker çalışmalarını Türkiye’de sürdürürken bilgisayar teknolojilerinde başdöndürücü hızda gelişmeler oldu. Artık çizimler 3 boyutlu olarak bilgisayar ortamına aktarılabiliyor, binalar ekranlardan inşa edilebiliyordu. Türk arkeolojisinin duayeni merhum Ekrem Akurgal bir kitabında, Britanya Müzesi’ndeki parçalardan yola çıkılarak tapınağı tekrardan ayağa kaldırmanın mümkün bulunduğunu yazmıştı. Bu Ahmet Denker için işaret fişeği oldu. Britanya Müzesi’nden almış olduğu hususi izinle Yunan ve Roma Eserleri Departmanı’nın depolarında 3 yaz geçirdi. Artemis’in parçalarını tek tek ölçtü, çizimlerini yapmış oldu.
SİKKELERDEN YOLA ÇIKTI
Ahmet Denker bundan sonrasını Özgürlük’e şöyleki söyledi: “Artemis’in iyi mi görünmüş olduğu hakkında kafi informasyon yoktu. Tapınağın alınlığından geriye yalnız iki ufak parça kalmıştı, bunlardan alınlığın iyi mi görünmüş olduğu mevzusunda bir sonuca ulaşmak mümkün değildi. Yardımımıza Artemis’in ayakta olduğu dönemden kalmış madeni sikkeler yetişti. Sikkelerin ön yüzüne tapınağın cepheden görünüşü işlenmişti. Artemis’in tesirinde kalan mimarların inşa etmiş olduğu Sadis’teki Artemis Tapınağı, Didim’deki Apollo Tapınağı ve Manisa’daki Artemis Tapınağı da noksan öteki parçaları tamamladı.”
KİTAP OLARAK BASILACAK
Ahmet Denker ve öğrencilerinin 12 senelik emekleri sonucu tamamlanan Artemis Tapınağı emek vermesi, İstanbul Informasyon Üniversitesi Yayınları tarafınca yayımlanacak Klasik Son zamanların Kaybolan Harikası Artemis Tapınağı: Tarihçesi, Mimarisi ve Dijital Rekonstrüksiyonu başlıklı kitapta toplandı. Kitap yakında raflarda yerini alacak.
DEAŞ’IN YIKTIĞI PALMİRA’YI YAPTI
Ahmet Denker’in Artemis çalışmasına en büyük darbeyi, DEAŞ’lı teröristlerin Palmira Antik Kenti’ni harap etmesi vurdu. Denker ve öğrencileri Artemis çalışmalarını bir kenara bırakıp, ilkin Çölün Gelini olarak malum Palmira kentinin çizimlerine yöneldi. Palmira kentiyle ilgili emekler, İspanya’nın Valensiya kentindeki bir konferansta en iyi bildiri ödülüne layık görüldü. Bu, Ahmet Denker’in Artemis’le ilgili çalışmalarına daha da hız vermesine niçin oldu.
BAKİRE TANRIÇA
Yunan mitolojisine nazaran Artemis, tanrı Zeus’un Leto’dan olan kızıydı. İkiz kardeşi Apollon’la beraber tanrılar soyunun devamını temsil ediyordu. Elinde bir ok ve Yay taşıyan Artemis, anası Leto’yu koruyor ve onu küçümseyenlere ceza veriyordu. Artemis bakire tanrıça olarak biliniyordu. Namusuna göz diken Aktiaon’u geyiğe çevirmiş ve gökyüzünü yırtan çığlıkları ile köpeklerini çağırıp parçalatmıştı. Bu vakadan sonrasında babası Zeus, tüm hayvanlarla konuşabilen Artemis’in köpeklerle konuşabilme yetisini geçici bir süre elinden almıştı.

Paris’teki meşhur Louvre Müzesi’nde bir kopyası sergilenen Versay Diana’sı isminde Antik Yunan bronz heykel, Artemis’i boynuzundan tuttuğu geyikle canlandırıyor.
PARÇA PARÇA ÇALIP LONDRA’YA TAŞIDILAR
Şimdi İzmir’in Selçuk ilçesi sınırlarında kalan Antik İyon şehri Efes, milattan ilkin 3 bin senesinde inşa edilmeye başlanmıştı. Anadolu medeniyetinin zirvesini yaşayan İyonlar, dünyanın 7 harikasından kabul edilen Artemis Tapınağı’nı da bu kentte hayata geçirdi. Sadece antik dünyada dillere desten olan Artemis Tapınağı, 263 senesinde Gotlar’ın saldırılarıyla tahrip edildi. Harabesi dizgesel olarak yağmalandı ve zaman içinde ortalama 6 metrelik alüvyon çamurunun altına gömüldü. Antik dönem tarihçilerinin anlattıkları bu gizemli mabet, demiryolu mühendisi olarak 1863 senesinde İzmir’e gelen İngiliz John T. Wood tarafınca ortaya çıkarıldı.

AVRUPA’YA YAYILDI 
John T. Wood antik dönem tarihçilerinin yazdıklarından yola çıkarak Artemis’in peşine düştü. Birçok kazı sonunda izini buldu. Bulmuş olduğu sütunları, heykelleri ve öteki parçaları gün yüzüne çıkartıp 1873’te Londra’ya götürdü. Parçaların bazıları da Londra’dan başka Avrupa kentlerine yayıldı. Amazonlar tarafınca korunduğuna inanılan Artemis Tapınağı böylece Anadolu coğrafyasından tamamen yok edilmiş oldu.

Kaynak: Özgürlük / EYÜP SERBEST

Son Dakika Haberler